Memleketine Dönen Emekliye Ek 5 Bin TL! Ankara'da Konuşulan Yeni Model

Emekli aylıklarına yönelik yıl sonu düzenlemesi beklenirken, Ankara kulislerinde konuşulan formüllere bir yenisi eklendi. Gündeme gelen önerilerden birine göre, büyükşehirde yaşayan bir emekli memleketine döndüğünde aylığına 5 bin lira ilave katkı sağlanabilecek. Bu model, hem emeklinin gelirini artırmayı hem de büyükşehirlerin nüfus yükünü hafifletmeyi amaçlıyor. Önerinin henüz resmi bir karar olmadığını, tartışılan seçeneklerden biri olduğunu da belirtmek gerekiyor.

İstanbul'dan Kastamonu'ya dönene ek ödeme

Emekli aylıklarındaki olası iyileştirme modellerini değerlendiren Akşam Gazetesi Ankara Temsilcisi Yusuf Alabarda, büyükşehirlerdeki yaşam maliyetleri ile Anadolu'daki nüfus dengesi arasında bir bağ kurulabileceğini söyledi. Alabarda, büyükşehirlerde yaşam maliyeti yüksek olduğu gerekçesiyle buralara ek destek verilmesinin, insanları Anadolu'ya teşvik eden projeleri sekteye uğratabileceğini savundu.

Alabarda, bunun tam tersine İstanbul'da yaşayan bir emeklinin memleketine, örneğin Kastamonu'ya dönmesi halinde aylığına 5 bin lira ilave katkı verilmesi durumunda büyükşehirlerin nüfus ve altyapı yükünün hafifletilebileceğini ifade etti. Bununla birlikte, bu tür bir modelin sahada denetlenmesinin ve kontrol edilmesinin ayrı bir uzmanlık gerektireceğinin altını çizdi.

Emekliye seyyanen zam yeniden gündemde

Alabarda, 2023 yılında memurlara verilen 8 bin liralık seyyanen zammın çalışanlar ile emekliler arasındaki maaş farkını açtığını ve emeklilerde yeni bir artış beklentisi doğurduğunu hatırlattı. Memurlara yapılana benzer şekilde emeklilere de seyyanen artış yapılması ihtimalinin yeniden gündeme gelebileceğini söyledi. Seyyanen artış, yüzdesel zamdan farklı olarak herkese aynı tutarda yapılan artışı ifade ediyor ve düşük aylık alanlara oransal olarak daha fazla katkı sağlıyor.

65-70 yaş üstüne vatandaşlık maaşı önerisi

İleri yaştaki ve başka geliri olmayan emekliler için farklı destek modelleri de tartışılıyor. Alabarda, 65-70 yaşın üzerindeki, yan geliri bulunmayan ve en düşük seviyeden aylık alan vatandaşlara vatandaşlık payı ya da vatandaşlık maaşı benzeri ilave destekler sağlanabileceğini belirtti.

"Herkese aynı refah payı adil değil"

Gazeteci Zafer Şahin ise mevcut teknolojik altyapıyla her emeklinin ekonomik durumunun net olarak tespit edilebileceğini vurguladı. Şahin, dijital çağda bir kişinin kaç evi olduğunun, kira geliri bulunup bulunmadığının ve hanesine ne kadar gelir girdiğinin tek tuşla görülebildiğini ifade etti. Bu nedenle bir taban alt sınır belirlenerek hakkaniyetli bir denge kurulabileceğini söyleyen Şahin, iki evi ve kira geliri olan bir emekli ile yalnızca tek bir emekli aylığına muhtaç olan kişinin aynı kefeye konularak aynı refah payını almasının doğru olmayacağını dile getirdi.

Şahin, yüksek aylık alan emeklilere yapılan standart ödemeleri de eleştirdi. 100-150 bin lira emekli aylığı alanlara bayramlarda da aynı 4 bin liralık ikramiyenin verilmesinin mantığını sorguladı.

Anadolu'ya dönüş neden önemli?

Son yıllarda büyükşehirlerde kira ve gıda fiyatlarının hızla yükselmesi, sabit gelirli emeklileri en çok zorlayan kalemlerin başında geliyor. Buna karşın Anadolu kentlerinde ve köylerde konut maliyetinin daha düşük olması, bahçe ve tarım imkanı bulunması emekliler için cazip bir alternatif oluşturuyor. Önerilen 5 bin liralık katkı hayata geçerse, memleketinde ev ya da arazisi bulunan emekliler için geri dönüş kararını kolaylaştırabilir. Ancak modelin uygulanabilmesi için adres beyanının gerçekten doğrulanması, ikametin kağıt üzerinde kalmaması ve kötüye kullanımın önlenmesi gibi konularda ayrıntılı bir düzenleme yapılması gerekecek.

Son söz Meclis'te

Emeklilere yönelik iyileştirmenin hangi formülle yapılacağı, yıl sonuna kadar Meclis'e sunulması beklenen yasal düzenlemeyle netleşecek. Şu ana kadar dile getirilen seyyanen zam, refah payı, vatandaşlık maaşı ve memlekete dönüş katkısı gibi seçenekler birer öneri niteliği taşıyor.