KOBİ'lere Patent Başvurusunda Yüzde 75 İndirim! Yapay Zekâya da Destek Var

Yeni bir buluşu ya da yenilikçi bir ürünü olan küçük ve orta ölçekli işletmeler için patent maliyetlerini düşüren bir düzenleme yürürlüğe girdi. Türk Patent ve Marka Kurumu'nun (TÜRKPATENT) 2026 yılı ücret tarifesinde yapılan değişiklikle, ilk kez patent başvurusunda bulunacak KOBİ'lerin başvuru, araştırma ve inceleme raporu ücretlerinde yüzde 75 indirim sağlandı. Yapay zekâ alanındaki patent başvurularında ise acil araştırma raporu ücretine yüzde 50 indirim uygulanacak. Aynı gün Ticaret Bakanlığı da markalı ihracatı destekleyen Turquality programında yeni destek kalemlerini devreye aldı.

Patent düzenlemesine ilişkin tebliğ değişikliği Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, düzenlemeyi sosyal medya hesabından duyurdu.

İlk patent başvurusunda yüzde 75 indirim

Bakan Kacır açıklamasında, "Türk Patent ve Marka Kurumu olarak, KOBİ'lerimizin buluşlarının ve ülkemizde yapay zekâ alanında geliştirilen yeniliklerin patentlenmesini teşvik etmek amacıyla önemli bir indirim uygulamasını hayata geçirdik. İlk kez patent başvurusunda bulunacak KOBİ'lerimizin, ilk patent başvurularında başvuru, araştırma ve inceleme raporu ücretlerinde yüzde 75 indirim sağlıyoruz. Yapay zekâ alanındaki patent başvurularında, acil araştırma raporu düzenleme ücretinde yüzde 50 indirim uyguluyoruz" ifadelerini kullandı. Kacır, yenilikçi fikirlerin buluşa, buluşların da katma değere dönüşmesi için girişimcilerin yanında olmaya devam edeceklerini söyledi.

Patent neden önemli?

Patent, bir buluşun sahibine belirli bir süre boyunca o buluşu üretme, satma ve kullanma konusunda tekel hakkı tanıyan bir koruma belgesi. Patenti alınmamış bir buluş, rakip firmalar tarafından kolayca kopyalanabiliyor. Özellikle küçük işletmeler için patent, hem ürünlerini korumanın hem de yatırımcı ve finansmana erişimde güvence sunmanın en etkili yollarından biri. Ancak başvuru, araştırma ve inceleme süreçlerindeki ücretler, sınırlı bütçeyle çalışan KOBİ'ler için çoğu zaman caydırıcı olabiliyor. Yeni indirimle bu maliyetin dörtte birine inmesi hedefleniyor.

Patent süreci nasıl işliyor?

Patent başvurusu, TÜRKPATENT'in elektronik başvuru sistemi üzerinden yapılabiliyor. Başvurunun ardından buluşun daha önce bilinip bilinmediğini ortaya koyan araştırma raporu hazırlanıyor. Sonrasında ise buluşun yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik şartlarını taşıyıp taşımadığını değerlendiren inceleme raporu düzenleniyor. İndirim, işte bu üç kritik aşamanın ücretlerini kapsıyor. Yapay zekâ alanında ise acil araştırma raporu talep eden başvuru sahipleri, bu hızlandırılmış hizmetin ücretini yarı fiyatına ödeyebilecek.

İhracatçılara Turquality'de yeni destekler

Öte yandan Ticaret Bakanlığı, Marka ve Turquality Desteğine İlişkin Genelge'de kapsamlı değişiklikler yaptı. Yeni düzenlemeye göre programdaki şirketlerin Türk ihraç ürünleri fuarlarına katılımı yüzde 75 oranında desteklenecek ve bu ödemeler destek üst limitinden muaf tutulacak. Böylece Türkiye'nin en başarılı markalarının bu fuarlarda daha görünür olması amaçlanıyor.

Şirketlerin yurt dışındaki alıcılarını ve kamu kurumlarının temsilcilerini Türkiye'de ağırlamalarına yönelik tanıtım faaliyetleri de destek kapsamına alındı. Yurt dışındaki bayi, temsilci ve distribütörlerin satış noktalarında markaya özgü teşhir alanları oluşturulması da desteklenecek.

Yerli yazılıma teşvik, destek süresine esneklik

Danışmanlık desteği kapsamında satın alınacak ya da kiralanacak yazılım ürün ve hizmetleri için Teknolojik Ürün Belgesi şartı getirildi. Bu düzenlemeyle yerli yazılım sektörünün gelişimine katkı sağlanması hedefleniyor. Ayrıca hedef pazar başına sağlanan 5 yıllık destek süresinin daha etkin kullanılması için yeni bir imkân tanındı. Şirketler, herhangi bir destek ödemesine konu etmedikleri yılları bir defaya mahsus olmak üzere destek süresinin sonuna ekleyebilecek.

Girişimciler ne yapmalı?

Patent indiriminden yararlanmak isteyen işletmelerin KOBİ niteliğini belgelemesi ve ilk kez patent başvurusunda bulunuyor olması gerekiyor. Başvuru öncesinde TÜRKPATENT'in internet sitesindeki güncel ücret tarifesini ve indirim koşullarını incelemek, gerekirse bir patent vekilinden destek almak, sürecin hatasız ilerlemesi açısından önem taşıyor. İhracat yapan markalı firmaların ise Turquality'deki yeni destek kalemleri için Ticaret Bakanlığı'nın duyurularını takip etmesi öneriliyor.