Çiftçiye 2027 Alım Takvimi! TMO 5 Milyon Ton Buğday, ÇAYKUR 700 Bin Ton Çay Alacak

Buğday, mısır, yaş çay ve şeker pancarı üreticilerini yakından ilgilendiren 2027 alım hedefleri belli oldu. Cumhurbaşkanlığı 2027 Yılı Programı'na göre Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) gelecek yıl 5 milyon ton buğday ve 1,5 milyon ton mısır, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR) 700 bin ton yaş çay, Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ (Türkşeker) ise 7,4 milyon ton şeker pancarı alımı yapacak. Kamu iktisadi teşebbüslerinin (KİT) yatırım bütçesi de 754,2 milyar liraya ulaşacak.

Programdaki hedefler, ürününü devlete satan yüz binlerce çiftçi için gelecek yılın alım hacmine dair ilk resmi ipuçlarını veriyor. Özellikle TMO'nun buğday ve mısır alımları, piyasada fiyatların oluşmasında belirleyici rol oynuyor.

TMO: 5 milyon ton buğday, 1,5 milyon ton mısır

TMO, hububat piyasasında hem alıcı hem de fiyat düzenleyici konumunda. Kurumun her yıl hasat öncesinde açıkladığı alım fiyatları, tüccarların ve sanayicilerin verdiği fiyatlara da yön veriyor. 2027'de 5 milyon ton buğday ve 1,5 milyon ton mısır alımı öngörülmesi, kurumun piyasadaki ağırlığını koruyacağını gösteriyor. Alım fiyatlarının ise hasat dönemine yakın açıklanması bekleniyor.

ÇAYKUR: 700 bin ton yaş çay

Doğu Karadeniz'de geçimini çaydan sağlayan üreticiler için ÇAYKUR'un alım miktarı hayati önem taşıyor. Programa göre ÇAYKUR 2027'de 700 bin ton yaş çay alacak. Kurum, bölgede yaş çay alımının en büyük aktörü olarak üreticinin ürününün önemli bir bölümünü satın alıyor. Yaş çay taban fiyatı ise her yıl sezon başında açıklanıyor.

Türkşeker: 7,4 milyon ton pancar

Şeker pancarı üreticilerini ilgilendiren hedefe göre Türkşeker gelecek yıl 7,4 milyon ton şeker pancarı alımı yapacak. Pancar üreticileri, sözleşmeli üretim modeliyle fabrikalara ürün teslim ediyor ve ödemeler avanslar halinde yapılıyor. Pancar, özellikle İç Anadolu ve Orta Karadeniz'de pek çok ailenin temel geçim kaynağı.

KİT'lere 754,2 milyar liralık yatırım

Programa göre Türkiye'de Ekim 2026 itibarıyla 19 KİT faaliyet gösteriyor. Bunlara ek olarak özelleştirme programında bulunan ve yüzde 50'den fazla kamu payı olan Türkiye Denizcilik İşletmeleri, Sümer Holding ve Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Ticaret AŞ de KİT dengesi kapsamında izleniyor. Bu kuruluşların 2027'de 137 milyar lira finansman fazlası vermesi öngörülüyor.

KİT'lerin 2027'de toplam 754,2 milyar lira yatırım yapması hedefleniyor. Bu yatırımlar içinde en büyük payı Türkiye Petrolleri'nin Karadeniz'deki Sakarya Doğal Gaz Sahası Geliştirme Projesi alıyor; projeyle gaz arzının 2027'de artması amaçlanıyor. TPAO, BOTAŞ, TEİAŞ, TCDD ve EÜAŞ'ın yatırımlarının finansmanının bir kısmının dış proje kredilerinden karşılanması planlanıyor.

KİT'lerde yönetim reformu

Program, KİT'lerin yönetiminde de önemli değişiklikler öngörüyor. Kamu işletmelerinin ve yönetim kurullarının hesap verebilirliğini artırmak için statüleri yeniden belirlenecek, faaliyetleri ticari olan ve olmayan şeklinde yeniden sınıflandırılacak. Özel sektörle rekabet eden, ileri teknoloji ve Ar-Ge gerektiren alanlarda çalışan KİT'lerde esnek ve rekabetçi ücret düzenlemeleriyle nitelikli personel istihdamı kolaylaştırılacak. Bu kuruluşlarda kamusal ve ticari faaliyetleri ayrıştıracak bir maliyet muhasebesi sistemine geçilecek.

Özelleştirmeden 148 milyar lira gelir beklentisi

Programa göre özelleştirme portföyündeki şirket ve varlıkların satışına devam edilecek, potansiyeli olan yeni şirket ve varlıklar da portföye eklenecek. Halka arz dahil yeni ve alternatif modeller kullanılacak. 2027'de Özelleştirme Fonu'nun 148 milyar lira gelir elde etmesi bekleniyor. Bütçe içi Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu ile bütçe dışı fonlardan oluşan fon sisteminin gelirlerinin 823,2 milyar lira, giderlerinin 724,2 milyar lira olması, sistemin 99 milyar lira fazla vermesi hedefleniyor.