Emekli Maaşı Hesabı Değişiyor! Uzun Çalışana Yeni Aylık Bağlama Sistemi Geliyor

Çalışanların emekli olduklarında alacakları maaşı belirleyen formül yeniden masaya yatırılıyor. Cumhurbaşkanlığı 2027 Yılı Programı'nda yer alan hedeflere göre sosyal güvenlik sisteminde kapsamlı bir reform hazırlığı yapılacak. Aylık bağlama sistemi, kişilerin daha uzun süre çalışmasını teşvik edecek ve bütçeye ek mali yük getirmeyecek şekilde yeniden düzenlenecek. Programda ayrıca yaşlı bakımı için bakım sigortası kurulması, esnek çalışanlara yönelik yeni sigorta modelleri ve prime esas kazancı düşen sigortalılara SMS ile uyarı gönderilmesi gibi başlıklar da bulunuyor.

İki bakanlık ve SGK ortak çalışacak

Reform alanlarının belirlenmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) arasında ortak bir çalışma yürütülecek. Programda düzenlemelerin temel amacı; sosyal güvenlik sisteminin kapsamını genişletmek, daha adil ve etkin bir yapı kurmak ve uzun vadede mali sürdürülebilirliği güçlendirmek olarak tanımlanıyor. Bunu yaparken hakkaniyet ve aktüeryal denge, yani sisteme ödenen primlerle sistemden alınan aylıkların dengesi ön planda tutulacak.

Aylık bağlama sistemi nedir, neden değişiyor?

Aylık bağlama sistemi, bir çalışanın emekli olduğunda alacağı maaşın nasıl hesaplanacağını belirleyen yöntemdir. Bu hesaplamada kişinin prim ödeme gün sayısı ve sigortaya bildirilen kazançları esas alınıyor. Mevcut sistemde emeklilik şartlarını tamamladıktan sonra çalışmaya devam etmenin maaşa katkısı sınırlı kaldığı için pek çok kişi ilk fırsatta emekliliğe geçiyor. Programdaki ifadeye göre yeni düzenleme, çalışanların daha uzun süre istihdamda kalmasını özendirecek şekilde tasarlanacak. Henüz oranlar ya da formül açıklanmış değil; ancak uzun süre prim ödeyenin emeklilikte daha avantajlı bir aylığa kavuşması hedefleniyor.

Esnek çalışanlara uygun sigorta modeli

Programda dikkat çeken bir diğer başlık, kısmi süreli çalışma başta olmak üzere esnek çalışma biçimlerinin sosyal güvenlik sistemine uyumunun artırılması. Kısa çalışma, evden çalışma ve hibrit çalışma gibi modellerde çalışanların sigorta haklarını daha kolay kullanabilmesi için düzenlemeler yapılacak. Böylece tam zamanlı olmayan çalışanların prim günlerinin eksik kalması ve emeklilik hesaplarının bozulması gibi sorunların azaltılması amaçlanıyor.

Düşük gelirli esnaf ve çiftçiye özel program

Düşük gelirli esnaf ve sanatkârlar, çiftçiler ve mevsimlik işlerde çalışanlar gibi gruplar için özel sosyal sigorta programları oluşturulacak. Halihazırda sistemin dışında kalan kesimler için ise mikro sigorta programlarının geliştirilmesi gündemde. Bu adımla özellikle prim borcu nedeniyle sigortasız kalan küçük esnaf ve tarım çalışanlarının yeniden sisteme kazandırılması hedefleniyor.

Bakım sigortası kurulacak

Nüfusun hızla yaşlanması, sosyal güvenlik sistemi üzerindeki yükü her yıl artırıyor. Programa göre bu etkinin azaltılması için bakım sigortası ve mesleki rehabilitasyon uygulamaları hayata geçirilecek. Bakım sigortası, yaşlı bakım hizmetlerinin finansmanını karşılamak amacıyla kurulacak. Böylece bakıma muhtaç hale gelen yaşlıların bakım masraflarının önemli bir kısmının sigorta sistemi üzerinden karşılanması öngörülüyor.

Primi yüzde 20'den fazla düşene SMS

Kayıt dışılık ve eksik bildirimle mücadelede de yeni bir uygulama devreye girecek. Prime esas kazancı bir önceki aya göre yüzde 20'den fazla azalan sigortalılara kısa mesajla uyarı gönderilecek. Bu sayede maaşı gerçekte düşmediği halde sigortaya düşük gösterilen çalışanların durumu fark etmesi ve ileride emekli aylığının düşük bağlanmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Sektörlere ve iş yerlerine yönelik risk odaklı denetimler de artırılacak.

İşverenler için tek platform

İşveren tarafında ise SGK'daki tüm iş ve işlemlerin tek bir dijital platform üzerinden yürütülmesi sağlanacak, Kolay İşverenlik uygulamasının kapsamı genişletilecek. Mevcut istihdam teşvikleri de sistemi sadeleştirmek amacıyla bütüncül olarak gözden geçirilecek. Sağlık tarafında ise ilaç ve tedavi harcamalarının daha etkin yönetilmesi hedefleniyor. Düzenlemelerin ayrıntıları, hazırlanacak kanun teklifleriyle netlik kazanacak.