Emekliye 10 Bin mi, 15 Bin TL mi? Seyyanen Zamda İki Formül Masada

SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin ocak ayında alacağı enflasyon farkı zammı için geri sayım sürerken, Ankara kulislerinde bu artışın üzerine eklenecek "ekstra zam" için iki ayrı formül tartışılıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Kabine Toplantısı sonrasında emeklilerin durumunu iyileştirecek yasal düzenlemenin yıl sonuna kadar Meclis'in takdiriyle hayata geçirileceğini açıklamasının ardından, masadaki seçenekler de netleşmeye başladı. Bir tarafta tüm emeklilere aynı tutarda seyyanen artış, diğer tarafta ise yüzde 10 ile 20 arasında refah payı bulunuyor.

Birinci formül: Herkese aynı tutarda seyyanen zam

Kulislerde ağırlıklı olarak konuşulan seçenek, tüm emeklilere maaşlarından bağımsız olarak aynı tutarda artış yapılması. Bu formülde iki rakam öne çıkıyor: 10 bin lira ve bütçenin zorlanması halinde 15 bin lira. Seyyanen zam, en düşük aylığı alan emekliler için oransal olarak çok daha yüksek bir artış anlamına geldiği için özellikle taban aylığa yakın maaş alan milyonlarca emekliyi doğrudan etkileyecek.

Formülün bütçeye maliyeti de hesaplandı. Yaklaşık 18 milyon emekli dikkate alındığında 10 bin liralık seyyanen zamın yıllık maliyeti 2,16 trilyon lira olacak. 15 bin liralık artış yapılması durumunda ise bu rakam 3,24 trilyon liraya yükseliyor.

İkinci formül: Yüzde 10-20 arası refah payı

Masadaki ikinci seçenek ise altı aylık enflasyon farkının üzerine refah payı eklenmesi. Bu formülde yüzde 10 ile yüzde 20 arasında bir oranın değerlendirildiği belirtiliyor. Refah payı oransal olarak uygulanacağı için yüksek maaş alan emekliler daha fazla tutarda artış elde edecek. Bu seçenekle birlikte hane geliri asgari ücretin altında kalan emekliler ile 65 yaş üzerindeki emeklilere yönelik mevcut sosyal yardımların genişletilmesi de gündemde.

Ocakta enflasyon farkı ne kadar olacak?

Ekstra zam formülü ne olursa olsun, emeklilerin ocak ayında alacağı asıl artışı temmuz-aralık dönemindeki altı aylık enflasyon belirleyecek. Ekim enflasyonu yarın açıklanacak. Ekonomistlerin beklentilerine dayanan hesaplamalara göre SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin zammı yüzde 10,08 ile yüzde 10,45 arasında oluşabilir. Bu oranlara göre bazı maaş seviyelerinin ocak ayında ulaşacağı tutarlar hesaplamaya göre şöyle:

• 23.552 TL alan emekli: 25.926 - 26.013 TL
• 25.000 TL alan emekli: 27.520 - 27.613 TL
• 30.000 TL alan emekli: 33.024 - 33.135 TL
• 35.000 TL alan emekli: 38.528 - 38.658 TL
• 40.000 TL alan emekli: 44.032 - 44.180 TL
• 50.000 TL alan emekli: 55.040 - 55.225 TL

İki formül cebe nasıl yansır?

Basit bir karşılaştırma yapıldığında, hesaplamaya göre 25 bin lira aylık alan bir emekli için 10 bin liralık seyyanen artış yaklaşık yüzde 40'lık bir ek kazanç anlamına geliyor. Aynı emekliye yüzde 10'luk refah payı uygulanması halinde ise ek artış 2 bin 500 lira civarında kalıyor. Buna karşılık 60 bin lira aylık alan bir emekli için yüzde 10 refah payı 6 bin liraya denk gelirken, seyyanen formülde yine 10 bin lira alacak. Bu nedenle seyyanen zam düşük gelirli emekliler, refah payı ise görece yüksek aylık alanlar için daha avantajlı görünüyor.

Karar ne zaman çıkacak?

Düzenlemenin yeni yılla birlikte ocak ayı itibarıyla uygulanması bekleniyor. Bunun için kanun teklifinin aralık ayı sonuna kadar Meclis'ten geçmesi gerekiyor. Hangi formülün seçileceği ise bütçe görüşmelerinin seyrine ve aralık ayı enflasyonunun açıklanmasına bağlı. Şu an konuşulan rakamlar resmi bir karar değil; ancak hükümet kanadından gelen açıklamalar, ocakta emeklilere enflasyon farkının üzerinde bir artış yapılacağına işaret ediyor.