Merkez Bankası'ndan Ekim Sinyali! Enflasyon Yükselecek, Gözler Salı Günü
TCMB, PPK özetinde gıda ve enerji kaynaklı olarak ekimde aylık enflasyonun eylüle göre yükseleceğini öngördü. Ekonomistlerin ekim beklentisi yüzde 2,20, yıl sonu beklentisi yüzde 29,64.
Memur, emekli ve kiracıların zam hesabını doğrudan etkileyecek ekim ayı enflasyonu öncesinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından (TCMB) dikkat çeken bir sinyal geldi. Para Politikası Kurulunun (PPK) 22 Ekim'deki toplantısının özetinde, ekim ayında tüketici fiyatlarındaki aylık artışın eylüle göre yükseleceği değerlendirildi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ekim enflasyonunu 3 Kasım Salı günü açıklayacak.
Merkez Bankası bu yükselişin arkasında iki ana etken görüyor: gıda ve enerji. Özette, taze meyve ve sebze fiyatları kaynaklı olarak mevsimsellikten arındırılmış aylık gıda enflasyonunun yükseleceğine işaret edildi. Jeopolitik gelişmeler nedeniyle küresel enerji fiyatlarındaki artışın da akaryakıt, tüp gaz ve katı yakıt üzerinden yurt içi fiyatları yukarı çekmeye devam etmesinin beklendiği kaydedildi.
Ana eğilimde etki sınırlı kalacak
TCMB'nin değerlendirmesine göre manşet enflasyondaki bu yükselişin ana eğilime etkisi sınırlı kalacak. Ekim ayında beyaz eşya ve tüketici elektroniği gibi dayanıklı tüketim mallarında fiyat artışlarının sürdüğü, ancak mevsimsellikten arındırılmış temel mal enflasyonunun ılımlı seyrini koruyacağı tahmin edildi. Hizmet enflasyonunun ise eylüle göre yükselmekle birlikte önceki aylardaki seviyelerin altında kalacağı öngörüldü.
Özette, eylül ayında ana eğilimde görülen düşüşte vakıf üniversitesi ücret artışlarının bu yıl ağustos ve eylül aylarına yayılmasının yarattığı mekanik etkinin de rol oynadığı hatırlatıldı. Eylülde tüketici fiyatları aylık yüzde 1,84 artmış, yıllık enflasyon 1,78 puan gerileyerek yüzde 29,73'e inmişti.
Ekonomistler ekim için yüzde 2,20 bekliyor
AA Finans'ın 21 ekonomistle yaptığı Enflasyon Beklenti Anketi'ne göre ekim ayı için aylık enflasyon beklentisinin ortalaması yüzde 2,20 oldu. Ekonomistlerin tahminleri yüzde 1,25 ile yüzde 2,70 arasında geniş bir aralıkta değişti. Ekim verisi, yılın ikinci yarısına ait dördüncü enflasyon verisi olacak ve ocak ayındaki memur ve emekli zammının büyüklüğüne ilişkin tablonun önemli ölçüde netleşmesini sağlayacak.
Aynı ankette ekonomistlerin 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi ortalama yüzde 29,64 olarak hesaplandı. Eylül ayında yapılan ankette bu oran yüzde 29,66'ydı; yani yıl sonu beklentisinde sınırlı bir gerileme yaşandı.
Piyasa ve hanehalkı beklentileri
PPK özetinde aktarılan ekim ayı Piyasa Katılımcıları Anketi'ne göre 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi değişmeyerek yüzde 29,6'da kaldı. 2027 yıl sonu beklentisi ise 0,6 puan artışla yüzde 23,3'e yükseldi. 12 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi 0,2 puan artarak yüzde 23,9 olurken, 24 ay sonrası beklentisi 0,4 puan düşüşle yüzde 17,9'a geriledi. 5 yıl sonrasına ilişkin beklenti ise yüzde 12,2 seviyesinde ölçüldü.
Reel sektör ve hanehalkı cephesinde tablo daha karamsar. Eylülde firmaların 12 ay sonrasına ilişkin yıllık enflasyon beklentisi 0,3 puan düşüşle yüzde 32,5 olurken, hanehalkının beklentisi değişmeyerek yüzde 45,6 seviyesinde kaldı. Merkez Bankası, enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışlarının dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam ettiğini vurguladı.
Ekim verisi kimleri ilgilendiriyor?
3 Kasım'da açıklanacak veri milyonlarca kişinin cebini doğrudan etkileyecek. SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin ocak zammı Temmuz-Aralık dönemindeki altı aylık enflasyona göre belirleneceği için ekim verisi bu hesabın en kritik parçalarından biri. Memurların ocak ayında alacağı enflasyon farkı da aynı dönemin enflasyonuna bağlı. Ayrıca ekim verisiyle birlikte kasım ayında yenilenecek kira sözleşmelerinde uygulanacak 12 aylık ortalama TÜFE oranı da kesinleşecek.
Küresel görünüm kırılgan
PPK özetinde küresel ekonomiye ilişkin değerlendirmelere de yer verildi. Türkiye'nin dış ticaret ortaklarının ihracat paylarıyla ağırlıklandırılan küresel büyüme endeksinin 2026 için yüzde 1,6, 2027 için yüzde 2,5 artacağı tahmin edildi. Enerji fiyatlarındaki yüksek ve dalgalı seyrin sürdüğü, olumsuz hava koşulları nedeniyle tarım emtia fiyatlarının da enflasyon üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğu belirtildi. Gelişmekte olan ülke hisse senedi piyasalarından fon çıkışlarına da dikkat çekildi.
