2 Yıl Ekilmeyen Tarlalar Kiraya Veriliyor! 16 Bin Hektarda Üretim Yeniden Başladı

Tarım arazisi olduğu halde yıllardır ekip biçmeyen arazi sahiplerini yakından ilgilendiren uygulama sonuç vermeye başladı. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda yer alan verilere göre, üst üste iki yıl işlenmeyen tarım arazilerinin kiraya verilmesi uygulaması kapsamında bu yıl 14 ilde arazi kiralandı. Daha da dikkat çekici olan ise uygulamanın caydırıcı etkisi: İşlenmediği tespit edilen arazilerin yarıdan fazlasında sahipleri yeniden üretime başladı.

14 ilde 1.380 dekar arazi kiraya verildi

Tarım arazilerinin etkin kullanımı amacıyla üst üste iki yıl işlenmeyen arazilerin kiralanması uygulamasında bu yıl 14 ilde yaklaşık 1.380 dekar arazi kiraya verildi. Bu araziler, üretim yapmak isteyen çiftçilere kiralanarak yeniden tarıma kazandırıldı. Uygulama, sahibi tarafından ekilmeyen verimli toprakların atıl kalmasının önüne geçmeyi amaçlıyor.

Arazi sahipleri toprağa döndü

Uygulamanın asıl etkisi, kiralanan arazi miktarından çok arazi sahiplerinin davranışında görüldü. 2024 yılında işlenmediği tespit edilen 29,5 bin hektar alanın 16,1 bin hektarında, arazi sahipleri tarafından yeniden tarımsal üretime başlandı. Yani arazisinin kiraya verilme ihtimaliyle karşılaşan pek çok mülk sahibi, tarlasını kendisi ekmeyi tercih etti. Bu da yaklaşık 161 bin dekarlık alanın yeniden üretime kazandırılması anlamına geliyor.

Tarımsal üretimde yüzde 9,3 artış bekleniyor

Programa göre 2025 yılında yüzde 8,5 oranında daralan tarımsal üretimin bu yıl yüzde 9,3 artması bekleniyor. Geçen yıl yaşanan zirai don ve kuraklığın etkisiyle sert düşen üretimin bu yıl toparlanması, gıda fiyatları üzerindeki baskının hafiflemesi açısından da önem taşıyor.

3,4 milyon hektar arazi sisteme kaydedildi

Üretim planlamasının sağlıklı ve güncel verilerle yapılabilmesi için Tarım ve Orman Bakanlığı ile Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) iş birliğinde Genel Tarım Sayımı çalışmaları yürütülüyor. Bu kapsamda Bakanlık sistemlerinde kayıtlı olmayan 3,4 milyon hektar arazi Tarımsal Üretim Kayıt Sistemi'ne kaydedildi. Sayım sonuçlarının analizinin yıl sonunda açıklanması bekleniyor.

Kuraklık yapay zekayla 4 hafta önceden tahmin edilecek

Tarımsal Kuraklık İzleme Sistemi (TAKİS) aracılığıyla tarımsal kuraklık ülke genelinde uydu verileriyle yedi günlük periyotlarla izleniyor. Yıllık programa göre sistemin tahmin kapasitesini geliştirmek amacıyla 2027 yılında yapay zeka yöntemlerinden yararlanılarak kuraklık koşullarının 1-4 hafta önceden tahmin edilmesine yönelik çalışmalar başlatılacak. Bu sayede çiftçilerin sulama ve ekim planlamasını daha erken yapabilmesi hedefleniyor. Programa göre atıksu arıtma tesislerinden çıkan suların geri kazanım üniteleriyle tarımsal sulamada kullanılmasına yönelik proje çalışmaları da sürecek.

Arazi sahipleri neye dikkat etmeli?

Uygulama kapsamında, mücbir sebepler dışında üst üste iki yıl boyunca işlenmeyen tarım arazileri tespit ediliyor ve sahiplerine bildirim yapılıyor. Arazisini kendisi işleyemeyen sahipler, araziyi kendi istekleriyle kiraya verebiliyor ya da üretim yapacak bir çiftçiyle anlaşabiliyor. Bu yolları da kullanmayan mülk sahiplerinin arazileri, Bakanlık tarafından talep eden üreticilere kiralanabiliyor ve elde edilen kira bedelinin, gerekli kesintiler yapıldıktan sonra arazi sahibine ödenmesi öngörülüyor. Uzmanlar, miras yoluyla kalan ve hissedarlar arasında anlaşmazlık bulunan arazilerin bu uygulamadan sıklıkla etkilendiğini, hissedarların ortak bir çözüm bulmasının hak kaybını önleyeceğini vurguluyor.

Kiracı çiftçi için fırsat

Uygulama, kendi arazisi olmayan ya da üretim alanını genişletmek isteyen genç çiftçiler için de bir fırsat sunuyor. Kiraya verilecek araziler, il ve ilçe tarım müdürlükleri aracılığıyla ilan ediliyor. Arazi kiralamak isteyen üreticilerin Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı olması ve başvurularını ilgili müdürlüğe yapması gerekiyor. Kiralanan arazilerde üretim yapan çiftçiler, şartları sağlamaları halinde tarımsal desteklerden de yararlanabiliyor.

Doğu illerinde potansiyel büyük

Göç nedeniyle köylerin boşaldığı Doğu Anadolu illerinde, ekilmeyen ve sahipleri büyükşehirlerde yaşayan çok sayıda tarım arazisi bulunuyor. Van, Muş ve Bitlis gibi illerde bu arazilerin yeniden üretime kazandırılması, hem bölge ekonomisine hem de hayvancılık için yem bitkisi üretimine önemli katkı sağlayabilir.