Memurun Sözlü Sınav Kâbusu Bitmedi! Görevde Yükselmede Vaat Yine Ertelendi

Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına girmeye hazırlanan memurların yıllardır şikâyet ettiği sözlü sınav konusunda beklenen düzenleme bir yıl daha gelmedi. 2026 Yıllık Programı'nda görevde yükselmede "yazılı ve sözlü sınavların ağırlığının gözden geçirilmesi" hedeflenmişti. Ancak yıl boyunca görevde yükselmeye ilişkin genel yönetmelikte bu yönde hiçbir değişiklik yapılmadı. 27 Ekim 2026 tarihli mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan 2027 Yıllık Programı ise geçen yılki hedefin akıbetine dair açıklama yapmadan aynı tedbirin ifadesini değiştirdi.

Geçen yıl ne söz verilmişti?

30 Ekim 2025'te yayımlanan 2026 Yıllık Programı'nın 960.2 numaralı tedbirinde, görevde yükselmede "işin gereği göz önüne alınarak yazılı ve sözlü sınavların ağırlığı gözden geçirilecektir" ifadesine yer verilmişti. Aynı programdaki 960.3 numaralı tedbir ise göreve ilk kez atanacaklar için sözlü sınavın yalnızca "atamaya konu olan görevin niteliğinin gerekli kıldığı hallerle sınırlı olarak" yapılmasını öngörüyordu. Tedbirde sınav kurullarının tarafsızlığının korunması, şeffaflık, adalet ve hakkaniyet ilkelerini güçlendirecek düzenlemeler yapılacağı da belirtiliyordu. Her iki tedbirden Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği sorumluydu.

Mevcut sistemde sözlü sınavın ağırlığı yüzde 50

Görevde yükselmenin çerçevesini çizen Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'te 2026 yılında değişiklik yapılmadı; son değişiklik 26 Mart 2020'de yayımlanmıştı. Yönetmeliğe göre başarı puanı, 2013'ten bu yana yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması alınarak hesaplanıyor. Yani iki sınav eşit ağırlıkta. Sözlü sınavda kurul üyelerinin verdiği puanların ortalaması alınıyor ve 70 puan alan başarılı sayılıyor.

Kurum düzeyindeki uygulamalar da aynı çizgide. Ağustos 2026'da değiştirilen Jandarma Genel Komutanlığı sivil memurlarına ilişkin görevde yükselme yönetmeliği de yazılı ve sözlü sınav puanlarının eşit ağırlıkla ortalamasını esas aldı.

Sözlü sınavda 100 puanın yarısı kişisel değerlendirme

2027 programında tedbirin işbirliği kurumu olarak gösterilen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2026 görevde yükselme sınav kılavuzu da aynı modeli uyguluyor. Kılavuza göre başarı puanı "(yazılı sınav puanı + sözlü sınav puanı) / 2" formülüyle hesaplanıyor. Sözlü sınavda 100 puanın 50'si sınav konularına ilişkin bilgiye ayrılıyor. Kalan 50 puan ise kavrayış ve ifade, liyakat ve temsil kabiliyeti, özgüven, ikna kabiliyeti ve inandırıcılık, genel kültür ve bilimsel gelişmelere açıklık gibi ölçütlere dağıtılıyor.

Bu tablo, yazılı sınavda alınan yüksek puanın başarı puanına yarı ağırlıkla yansıdığı, sözlü sınavda ise kişisel değerlendirmeye açık ölçütlerin sonucu belirleyebildiği anlamına geliyor. Örneğin yazılı sınavdan 90 alan bir memur, sözlü sınavda 70 aldığında başarı puanı 80 oluyor; yazılıdan 75 alan bir adayın sözlüden 95 alması ise başarı puanını 85'e çıkarabiliyor. Geçen yılki programın gözden geçirilmesini hedeflediği konu tam olarak buydu.

2027 programında ne yazıyor?

2027 programında 960.2 numaralı tedbirin başlığı korunurken faaliyet metni yeniden yazıldı: "Kariyer ve liyakat ilkeleri ile hizmetin gereği göz önünde bulundurularak görevde yükselme ve unvan değişikliği sisteminde nesnel ve işlevsel ölçütler içeren mevzuat düzenlemeleri yapılacaktır." Yeni metinde "yazılı ve sözlü sınav" ifadesi bulunmuyor. İlk atamalarda sözlü sınavı sınırlandırmayı öngören 960.3 numaralı tedbir ise 2027 programında hiç yer almıyor. Tedbirin tamamlandığı için mi yoksa başka bir nedenle mi çıkarıldığı belirtilmiyor; ancak 2026'da bu konuda da bir düzenleme yapılmadı.

Ertelenen tek hedef bu değil

Kamu insan kaynaklarına ilişkin bölümde ertelenen başka hedefler de var. 2026 programında kamuda esnek çalışma modellerine yönelik "mevzuat çalışmaları tamamlanacaktır" denilmişti; 2027 programında bu ifade "mevzuat çalışmaları sürdürülecektir" şeklinde değiştirildi. Programa bu yıl eklenen 959.2 numaralı tedbir ise açıktan atama ilanları ile görevde yükselme ve unvan değişikliği süreçlerinin Kariyer Kapısı üzerinden "şeffaf ve izlenebilir bir yapıda" yürütülmesini öngörüyor. Ekim 2026 itibarıyla 17 bakanlık dahil 278 kamu kurumu istihdam süreçlerini bu platform üzerinden yürütüyor.