Asgari Ücrette Bütçe Formülü! Son 2 Yılda Zam Hep Bu Orana Yakın Çıktı

Milyonlarca çalışanın merakla beklediği 2027 asgari ücret zammı için komisyon aralıkta toplanacak; ancak ipucu şimdiden bütçede saklı. 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'nde asgari ücret vergi istisnası için ayrılan kaynak, bir önceki yıla göre yüzde 33,7 artırılarak 1 trilyon 92 milyar liradan 1 trilyon 460 milyar liraya çıkarıldı. Son iki yılın tablosu ise bütçedeki bu artış oranının asgari ücret zammıyla şaşırtıcı biçimde yakın seyrettiğini gösteriyor.

Bütçe ile zam son iki yılda nasıl örtüştü?

• 2025: Vergi istisnası için ayrılan kaynak bir önceki yıla göre yüzde 25 artırılarak 853 milyar liraya çıkarılmıştı. Asgari Ücret Tespit Komisyonu ise zammı bunun 5 puan üzerinde, yüzde 30 olarak belirledi.
• 2026: Kaynak yüzde 28,02 artışla 1 trilyon 92 milyar liraya yükseltildi. Aralıkta açıklanan zam oranı ise yüzde 27 oldu; yani bütçe oranının 1 puan altında kaldı.
• 2027: Bütçede kaynak yüzde 33,7 artırılarak 1 trilyon 460 milyar liraya çıkarıldı. Zam oranı aralıkta belli olacak.

Bu tablo, bütçedeki artış oranının asgari ücret zammı için bire bir formül olmasa da güçlü bir gösterge olduğunu ortaya koyuyor. Son iki yılda zam, bütçe artışının 5 puan üstü ile 1 puan altı arasında gerçekleşti.

Vergi istisnası nedir, neden ipucu veriyor?

Bir süredir asgari ücretten gelir vergisi ve damga vergisi alınmıyor. Ayrıca tüm çalışanların maaşlarındaki asgari ücret kadar kısım da vergiden istisna tutuluyor. Devletin bu nedenle tahsil etmediği vergi için bütçeye ayrıca kaynak konuluyor. Bu kaynak doğrudan asgari ücretin tutarına göre hesaplandığı için, bütçede öngörülen artış, hükümetin yeni yıl asgari ücretine ilişkin varsayımını da dolaylı olarak yansıtıyor.

Bütçe oranı uygulanırsa net ücret ne olur?

Kaynaktaki yüzde 33,7'lik artış asgari ücrete aynen yansırsa brüt asgari ücret 44 bin 161 liraya, net asgari ücret 37 bin 536 liraya yükseliyor. Bu rakamlardan yola çıkılarak yapılan hesaplamaya göre mevcut net asgari ücret yaklaşık 28 bin 75 lira, brüt ücret ise 33 bin 30 lira seviyesinde bulunuyor. Farklı senaryolarda tablo şöyle oluşuyor:

• Yüzde 28,4 (OVP yıl sonu enflasyon tahmini): Net yaklaşık 36 bin 49 lira, brüt 42 bin 410 lira.
• Yüzde 30: Net yaklaşık 36 bin 500 lira, brüt 42 bin 939 lira.
• Yüzde 33,7 (bütçe oranı): Net 37 bin 536 lira, brüt 44 bin 161 lira.

Uzmanlar yüzde 30 civarını konuşuyor

Geçen yıl bütçe oranının 1 puan altında zam yapıldığı, 2025'te ise 5 puan üzerine çıkıldığı hatırlatılarak, bu yıl daha yüksek ayrılan kaynakla birlikte artışın yüzde 30'lar civarında olabileceği değerlendiriliyor. Yıl sonu enflasyon tahminlerinin yüzde 28-30 aralığında şekillenmesi de bu öngörüyle uyumlu görünüyor. Ancak hükümet ya da komisyon kanadından henüz resmi bir rakam açıklanmış değil.

Komisyon aralıkta toplanacak

Asgari ücret her yıl aralık ayında işçi, işveren ve hükümet temsilcilerinden oluşan 15 kişilik Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirleniyor. Komisyon, geçim endeksi, işçi maliyeti ve özellikle enflasyon verilerini dikkate alarak kararını veriyor. Aralık başında açıklanacak kasım enflasyonu, görüşmelerde masaya gelecek en kritik verilerden biri olacak.

Zam sadece maaşı etkilemiyor

Asgari ücretteki artış; işsizlik ödeneğinin üst sınırı, prime esas kazanç alt sınırı, borçlanma tutarları ve bazı sosyal yardımların hesabı gibi pek çok kalemi de doğrudan etkiliyor. Bu nedenle aralıkta açıklanacak oran, yalnızca asgari ücretle çalışan milyonlarca kişiyi değil, çok daha geniş bir kesimi ilgilendiriyor.