Memurlar Dikkat! Emeklilikte Hizmetiniz O Günden Başlamıyor Olabilir
Memurun emeklilik hizmet süresi 5434'e tabi olanlarda tam aylığın alındığı tarihten, 5510'a tabi olanlarda göreve başlama gününden başlıyor. İstifada ise kurallar değişiyor. İşte örneklerle hesaplama.
Emekliliğe günler kala hizmet süresinin birkaç gün ya da birkaç hafta eksik çıkması, pek çok memurun karşılaştığı can sıkıcı bir sürpriz. Bunun en önemli nedenlerinden biri, hizmet süresinin hangi tarihten itibaren sayıldığının bilinmemesi. Çoğu memur, emeklilik hizmetinin göreve başladığı gün başladığını düşünüyor. Oysa bu kural yalnızca bir grup memur için geçerli.
Memurun emeklilikte esas alınan hizmet süresi, tabi olduğu kanuna göre farklı hesaplanıyor. 1 Ekim 2008'den önce memuriyete başlayan ve 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'na tabi olanlarda hizmet, tam aylığın alınmaya başlandığı tarihten itibaren sayılıyor. Bu tarihten sonra ilk kez memur olan ve 5510 sayılı Kanun'a tabi bulunanlarda ise hizmet, fiilen göreve başlanan günden başlıyor. Fark hem başlangıçta hem de görevden ayrılışta ortaya çıkıyor.
5434'lü memurda hizmet ayın 15'inde başlıyor
5434 kapsamındaki memurlara, 5510 sayılı Kanun'un geçici 4'üncü maddesi gereği 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaya devam ediyor. Hizmet hesabının nasıl yapılacağı bu kanunun 31'inci maddesinde düzenleniyor. Buna göre hizmetin başlangıcı, memurun tam kesenek ödemeye başladığı tarih oluyor. Tam kesenek ödenebilmesi için de görev aylığının tam olarak alınması gerekiyor.
Memur maaşları her ayın 15'inde peşin ödendiği için, ay ortasından önce göreve başlayan memura o ayın 14'üne kadar yalnızca kıst aylık ödeniyor ve bu süre hizmetten sayılmıyor. Örneğin ayın 3'ünde göreve başlayan bir memurun ilk 11 günü kıst aylıkla geçiyor; emeklilik hizmeti ise ayın 15'inde tam görev aylığının ödenmesiyle başlıyor.
Ayrılışta da 14'ü kuralı var
Görevden ayrılışta da aynı sistem işliyor. Ayın 15'inde görev aylığını alıp 16'sında emekli olan memurun hizmet süresi, takip eden ayın 14'üne kadar olan süreyi de kapsıyor. Tam aylık aldıktan sonra emeklilik, ölüm ya da yaş haddi gibi nedenlerle görevden ayrılanlarda, takip eden ayın 14'üne kadar olan süre hizmet olarak kabul ediliyor.
İstifada ise tablo farklı. İstifa eden memurun çalışmadığı güne ait görev aylıkları geri alınıyor. Bu uygulamalar 5434 sayılı Kanun'un 14, 30 ve 31'inci maddeleri ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 164 ve 165'inci maddelerine dayanıyor.
1987 öncesi başlayanlara farklı kural
15 Ekim 1987'den önce göreve başlayan memurlar için ayrı bir hesap uygulanıyor. Bu memurların hizmeti, göreve başladıkları tarihi izleyen ayın 1'inden itibaren başlıyor. Görevden ayrılış tarihi de 15 Ekim 1987'den önceyse hizmet, ayrılışı izleyen ayın 1'ine kadar sayılıyor. Ayrılış bu tarihten sonra gerçekleştiyse, takip eden ayın 14'üne kadar olan süre hizmete ekleniyor.
5510'lu memurda ilk gün hizmetten sayılıyor
Ekim 2008'den sonra ilk kez memur olanlar için 5510 sayılı Kanun'un 7 ve 9'uncu maddeleri esas alınıyor. Bu memurlarda hizmet, göreve başlanan günden itibaren hesaplanıyor. Örneğin ayın 4'ünde ilk kez memurluğa başlayan bir kişinin hizmeti aynı gün başlıyor. Bu memur ileride ayın 18'inde emekli olursa, hizmet süresi takip eden ayın 14'üne kadar devam ediyor.
İstifa edenler dikkat
5510'a tabi memurlarda görevden ayrılıştan sonra takip eden ayın 14'üne kadar olan süre yalnızca ölüm, emeklilik, yaş haddi ve sıhhi izin sürelerinin bitimi hallerinde hizmet sayılıyor. İstifa halinde ise istifadan sonraki günler hizmetten sayılmıyor ve çalışılmayan günlere ait aylıklar geri isteniyor. Emeklilik dilekçesi yerine istifa dilekçesi veren memurların bu nedenle birkaç günlük hizmet kaybı ve borç çıkarma riskiyle karşılaşabileceği belirtiliyor.
Hizmetinizi nereden kontrol edersiniz?
Memurlar hizmet sürelerini e-Devlet üzerinden SGK "Hizmet Dökümü" ve "4/c Hizmet Belgesi" ekranlarından kontrol edebiliyor. Emeklilik başvurusu öncesinde bu kayıtların göreve başlama ve aylık bilgileriyle karşılaştırılması, eksik görünen günler varsa kurum personel birimine başvurularak düzeltilmesi öneriliyor.