Market Rafında Yeni Zam Dalgası Kapıda! Dev Markalar Tek Tek Uyardı
Coca-Cola, Nestlé, P&G ve Reckitt maliyet artışlarının 2027'de de fiyatlara yansıyabileceğini açıkladı. Dünya Bankası da gıda fiyatlarının iki yıl daha yükseleceğini öngörüyor.
Market alışverişinde fiyat etiketlerine bakarken zaten zorlanan tüketiciler için yeni bir uyarı geldi. Dünyanın en büyük tüketim ürünleri şirketlerinden Coca-Cola, Nestlé, Procter & Gamble ve Reckitt, enerji, hammadde ve nakliye maliyetlerindeki artışın 2027'de de ürün fiyatlarına yansıyabileceğini açıkladı. Aynı günlerde Dünya Bankası da emtia fiyatlarının 2026'da yüzde 23,1 yükselmesini beklediğini duyurdu. Gıdadan temizlik ürünlerine kadar geniş bir yelpazede yeni fiyat artışı ihtimali gündemde.
Reuters'ın aktardığına göre şirketler, yüksek fiyatlar nedeniyle harcamalarını kısan tüketicileri kaybetmeden artan giderleri nasıl karşılayacaklarının yolunu arıyor. Bir yanda kâr marjlarını korumak, diğer yanda satış hacmini sürdürmek arasında denge kurulmaya çalışılıyor.
Dev markalar ne dedi?
Coca-Cola CEO'su Henrique Braun, tüketiciler üzerindeki maliyet baskısının 2027'ye kadar sürebileceğini söyledi. Şirket yıllık kâr tahminini yükseltse de Braun, lojistik ve taşımacılık giderlerindeki artışın maliyetleri yukarı çektiğini vurguladı.
Durex ve çeşitli temizlik ürünlerinin üreticisi Reckitt'in CEO'su Kris Licht, özellikle Avrupa ve Kuzey Amerika'daki tüketicilerin zorlandığını belirtti. Şirketin yıllık gelir beklentisini düşürmesinin ardından Licht, mevcut hammadde maliyetleri karşısında fiyat artışlarının kaçınılmaz olabileceğini ifade etti.
Tide deterjanının üreticisi Procter & Gamble ise hammadde, enerji ve nakliye giderlerinden kaynaklanan beklenen kâr kaybını 1 milyar dolardan 1,4 milyar dolara yükseltti. Şirketin Finans Direktörü Andre Schulten, bu büyüklükteki bir maliyet baskısının fiyatlara yansıtılmadan karşılanmasının oldukça zor olduğunu dile getirdi.
Nestlé Finans Direktörü Anna Manz ise yeni zamların kısa vadede satışları olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekerek, tüketici talebine uzun vadede zarar vermemek için fiyat artışlarını mümkün olduğunca sınırlamaya çalışacaklarını söyledi. İsviçreli çikolata üreticisi Lindt & Sprüngli de tüketicilerin fiyat artışlarına tepkisini yanlış değerlendirmenin şirket performansını olumsuz etkilediğini kabul etti.
Dünya Bankası: Gıda fiyatları yükselmeye devam edecek
Dünya Bankası'nın Emtia Piyasaları Görünüm Raporu'nun ekim sayısına göre genel emtia fiyatlarının 2026'da yüzde 23,1 artması, 2027'de ise yüzde 7 gerilemesi bekleniyor. Raporda, Orta Doğu'daki çatışmaların petrol stoklarını azaltarak enerji fiyatlarını son dört yılın en yüksek seviyesine taşıdığı belirtildi. Enerji fiyatlarının 2026'da yüzde 32 yükselmesi, 2027'de yüzde 11,5 düşmesi öngörülüyor.
Market sepetini doğrudan ilgilendiren gıda emtia fiyatlarında ise artış iki yıl boyunca sürecek. Raporda; tahıl sevkiyatlarındaki aksamalar, El Nino hava olayının hasadı tehdit etmesi ve yüksek akaryakıt ile gübre fiyatlarının üretim maliyetlerini artırması nedeniyle gıda fiyatlarının 2026'da yüzde 10,3, 2027'de ise yüzde 7,2 yükselmesinin beklendiği aktarıldı. Brent petrolün varil fiyatının 2025'teki 69 dolardan 2026'da ortalama 91 dolara çıkması, 2027'de 79 dolara gerilemesi tahmin ediliyor.
Kötü senaryoda gıda krizi uyarısı
Raporda, tahminlerin çatışmalarda önemli bir tırmanma yaşanmayacağı varsayımına dayandığı vurgulandı. Yüksek enerji fiyatları, Karadeniz'deki tahıl sevkiyatlarına yönelik saldırılar ve çok şiddetli bir El Nino'nun aynı anda gerçekleşmesi halinde Brent petrolün 2027'de ortalama 105 dolara çıkabileceği, gıda fiyatlarının ise temel tahminin yüzde 12 üzerine çıkarak 2022'deki seviyeleri aşabileceği belirtildi. Gübre fiyatlarının 2026'da yüzde 14,3, metal fiyatlarının ise yüzde 24,5 artması bekleniyor.
Market sepetinde nelere dikkat edilmeli?
Küresel şirketlerin fiyat politikaları, Türkiye'deki raf fiyatlarına da çoğu zaman gecikmeli olarak yansıyor. Özellikle ithal hammadde kullanan içecek, deterjan, kişisel bakım ve paketli gıda ürünlerinde maliyet artışlarının etiketlere taşınma ihtimali yüksek. Uzmanlar, temel ihtiyaç ürünlerinde kampanya dönemlerini takip etmeyi, aynı ürünün farklı marketlerdeki birim fiyatını karşılaştırmayı ve markalı ürünlerin yanında market markalı alternatiflere de göz atmayı öneriyor. Uzun süre dayanan temizlik ve kuru gıda ürünlerinde indirim dönemlerinde ihtiyaç kadar stok yapmak da bütçeyi korumanın yolları arasında sayılıyor.
