Kart Borcu 3,4 Trilyonu Aştı! Ödenmeyen Borç Bir Haftada 19,5 Milyar Arttı

Hanehalkının borç yükü büyümeye devam ediyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) yayımladığı haftalık bültene göre bireysel kredi kartı borçları 23 Ekim haftasında 23 milyar 948 milyon lira artarak 3 trilyon 414 milyar 194 milyon liraya yükseldi. Aynı hafta içinde bankaların tahsil etmekte zorlandığı, yani takibe düşen alacakları da 19 milyar 473 milyon lira artışla 965 milyar 84 milyon liraya çıktı.

Veriler, yüksek faiz ortamına rağmen kredi kartı kullanımının artmayı sürdürdüğünü, borcunu ödemekte zorlananların sayısının da büyüdüğünü gösteriyor. Takipteki alacakların 700 milyar 910 milyon lirası için bankalar özel karşılık ayırdı. Takipteki alacaklar yalnızca kart borçlarını değil; bireysel ve ticari kredilerin tamamında ödenmeyen tutarları kapsıyor ve bankacılık sektörünün aktif kalitesinin en önemli göstergelerinden biri olarak izleniyor.

Kart borcunun üçte biri taksitli

Bireysel kredi kartı alacaklarının 1 trilyon 316 milyar 324 milyon lirası taksitli, 2 trilyon 97 milyar 870 milyon lirası ise taksitsiz borçlardan oluşuyor. Bu tablo, kart harcamalarının önemli bir bölümünün taksitlendirilerek ileriki aylara yayıldığını ortaya koyuyor. Uzmanlar, taksitli harcamaların aylık ekstreyi küçük gösterse de toplam borç yükünü gözden kaçırmaya neden olabildiğine dikkat çekiyor.

Toplam kredi hacmi 28,8 trilyon lira

Bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi aynı hafta 98 milyar 51 milyon lira artarak 28 trilyon 678 milyar liradan 28 trilyon 776 milyar 556 milyon liraya çıktı. Tüketici kredileri de 35 milyar 392 milyon lira artışla 3 trilyon 524 milyar 535 milyon liraya yükseldi.

Tüketici kredilerinin dağılımına bakıldığında 850 milyar 580 milyon liranın konut, 43 milyar 124 milyon liranın taşıt, 2 trilyon 630 milyar 831 milyon liranın ise ihtiyaç kredilerinden oluştuğu görülüyor. İhtiyaç kredileri, tüketici kredilerinin yaklaşık dörtte üçünü oluşturuyor. Taksitli ticari krediler ise 11 milyar 908 milyon lira azalarak 4 trilyon 349 milyar 841 milyon liraya geriledi.

Mevduatta 256 milyar liralık düşüş

Kredilerdeki artışın aksine mevduat cephesinde gerileme yaşandı. Bankalar arası dahil toplam mevduat, geçen hafta 256 milyar 64 milyon lira azalarak 33 trilyon 108 milyar liradan 32 trilyon 852 milyar 309 milyon liraya indi. Bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları ise 36 milyar 463 milyon lira artarak 6 trilyon 187 milyar 19 milyon liraya yükseldi.

Borcunu ödeyemeyenleri neler bekliyor?

Kredi kartı borcunun asgari tutarını üst üste ödemeyen kart sahiplerinin kart kullanımı kısıtlanıyor ve borç, belirli bir süre sonra yasal takibe aktarılabiliyor. Takibe düşen borçlar kredi notunu ciddi şekilde düşürüyor ve uzun süre yeni kredi ya da kart başvurularında sorun yaratıyor. Asgari tutarın ödenmesi gecikme faizini önlese de kalan borç için akdi faiz işlemeye devam ediyor; bu nedenle sürekli asgari ödemeyle yetinmek borcun uzun süre kapanmamasına yol açıyor.

Uzmanlardan borç yönetimi önerileri

Uzmanlar, borcu büyümeye başlayan kart sahiplerine birkaç basit adım öneriyor. Öncelikle tüm kartların toplam borcu ve faiz oranları tek bir listede görülmeli, en yüksek faizli borçtan başlanarak kapatma planı yapılmalı. Ödeme güçlüğü çekenlerin borç takibe düşmeden bankalarıyla görüşerek yapılandırma talep etmesi, yasal takibe göre çok daha avantajlı sonuç veriyor. Nakit avans çekerek başka bir kartın borcunu kapatmak ise borcu yalnızca ertelediği ve faiz yükünü artırdığı için önerilmiyor.

Ekonomistler, ocak ayında maaş ve ücret artışları gelene kadar hanehalkının harcamalarını kartla finanse etme eğiliminin sürebileceğini, bu nedenle kart borçlarının önümüzdeki haftalarda da artmaya devam edebileceğini değerlendiriyor.