Dolar 50 Liraya Dayandı, Rezervler 6,9 Milyar Dolar Eridi! Cebe Etkisi Ne?

Döviz piyasalarında hafta, Türk lirası açısından zorlu bir tabloyla kapandı. Dolar/TL kuru cuma sabahı saat 08.24 itibarıyla 49,94 seviyesine çıkarak tüm zamanların rekorunu kırdı ve 50 lira sınırına dayandı. Euro/TL ise aynı saatlerde 55,87 lira seviyesinde işlem gördü. Küresel piyasalarda dolar endeksi yatay seyrederken kurdaki yükselişin büyük bölümü Türk lirasındaki değer kaybından kaynaklandı.

Kurdaki yükselişle eş zamanlı olarak Merkez Bankası rezervlerine ilişkin veriler de dikkat çekti. Borsa İstanbul ise haftanın son işlem gününü sert bir düşüşle tamamladı. Piyasalarda gözler şimdi 3 Kasım'da açıklanacak ekim enflasyonuna ve kasım ayında yapılacak bütçe görüşmelerine çevrildi.

Rezervlerde bir haftada 6,9 milyar dolarlık düşüş

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi verilerine göre toplam brüt rezervler 23 Ekim haftasında bir önceki haftaya göre 6,9 milyar dolar azaldı. Önceki hafta 169,1 milyar dolar olan brüt rezervler yüzde 4,1 düşüşle 162,2 milyar dolara geriledi. Aynı haftada döviz varlıkları 59,1 milyar dolara inerken, altın cinsinden rezerv varlıkları yüzde 3,6 azalarak 103,1 milyar dolar oldu. Altın fiyatlarındaki gerileme de rezervlerin dolar karşılığını aşağı çeken etkenler arasında yer aldı.

Net rezervler 23 Ekim haftasında 42,84 milyar dolar olarak kaydedildi. Piyasanın yakından izlediği swap hariç net rezervler ise önceki haftaki 39,34 milyar dolardan 30,74 milyar dolara geriledi. Bu kalemdeki haftalık düşüş 8,6 milyar doları buldu.

Borsada sert gün

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi cuma gününü yüzde 3,64 değer kaybıyla tamamladı. Aynı gün küresel piyasalarda da teknoloji hisselerine yönelik endişelerle satış baskısının arttığı, petrol fiyatlarının ise yüksek seyrini koruduğu görüldü.

Kurdaki artış cebe nasıl yansıyacak?

Dolar kurundaki yükseliş, doğrudan dövizle fiyatlanan ya da ithal girdisi yüksek olan ürünlerin fiyatlarına yansıyor. Akaryakıt, elektronik, beyaz eşya, otomobil ve ilaç gibi kalemler kurdaki değişime en hızlı tepki veren ürünler arasında yer alıyor. Özellikle bu gece yarısı ÖTV artışıyla zamlanacak akaryakıtta, kurdaki yükseliş de fiyatlar üzerinde ek baskı oluşturuyor.

Öte yandan döviz cinsinden borcu olan şirketler ve dövize endeksli kira ya da taksit ödeyenler de kurdaki artıştan olumsuz etkileniyor. Yurt dışından alışveriş yapanlar, yurt dışı seyahat planlayanlar ve döviz bazlı eğitim ücreti ödeyen aileler de kurdaki her artışla birlikte daha yüksek maliyetle karşı karşıya kalıyor.

Kasımda piyasaları neler bekliyor?

Yeni haftada piyasaların gündeminde yoğun bir takvim var. TÜİK, ekim ayı enflasyonunu 3 Kasım Salı günü açıklayacak. TBMM'de 2027 bütçesinin görüşmeleri sürerken, Hazine ve Maliye Bakanlığı da kasım-ocak döneminde toplam 912,4 milyar liralık iç borçlanma yapmayı planlıyor. Ekonomistler, enflasyon verisinin beklentilerden sapması halinde kur ve faiz cephesinde yeni dalgalanmalar yaşanabileceğine dikkat çekiyor. Merkez Bankası'nın kasım ayında yayımlayacağı enflasyon raporu da yıl sonu tahminleri açısından yakından izlenecek.

Uzmanlar ne diyor?

Ekonomistler kurda kademeli değer kaybının, Merkez Bankası'nın uyguladığı politikalar çerçevesinde beklenen bir seyir olduğunu hatırlatıyor. Ancak rezervlerdeki hızlı düşüşün ve küresel risk iştahındaki dalgalanmaların yakından izlenmesi gerektiği vurgulanıyor. Merkez Bankası'nın para politikası kurulu özetinde de gelişmekte olan ülke hisse senedi piyasalarından fon çıkışları yaşandığı ve portföy hareketleri üzerindeki aşağı yönlü risklerin canlılığını koruduğu belirtilmişti.

Uzmanlar, birikimini değerlendirmek isteyen vatandaşlara tek bir yatırım aracına yönelmek yerine riskleri dağıtmalarını, kısa vadeli dalgalanmalarla panik kararlar almamalarını öneriyor. Özellikle borçlanarak döviz ya da altın almanın, kurdaki ani geri çekilmelerde ciddi kayıplara yol açabileceği hatırlatılıyor. Haberde yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi niteliği taşımıyor.