İstanbul'da Ekim Enflasyonu Yüzde 2,47 Çıktı! Giyimde Fiyatlar Yüzde 10,6 Arttı

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) yarın sabah açıklayacağı ekim ayı enflasyonu öncesinde öncü göstergelerden biri olan İstanbul verisi geldi. İstanbul Ticaret Odası'nın (İTO) açıkladığı İstanbul Tüketici Fiyat İndeksi'ne göre kentte ekim ayında perakende fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 2,47 arttı. Yıllık enflasyon ise yüzde 32,47 olarak gerçekleşti. En dikkat çekici artış, kış sezonunun etkisiyle yüzde 10,60 yükselen giyim ve ayakkabı grubunda yaşandı.

Harcama gruplarında aylık artışlar

İTO verilerine göre ekim ayında harcama gruplarındaki aylık fiyat değişimleri şöyle oldu:

• Giyim ve ayakkabı: yüzde 10,60
• Eğlence ve kültür: yüzde 5,32
• Haberleşme: yüzde 5,05
• Gıda ve alkolsüz içecekler: yüzde 2,58
• Konut: yüzde 2,24
• Lokanta ve oteller: yüzde 1,87
• Çeşitli mal ve hizmetler: yüzde 1,82
• Sağlık: yüzde 1,80
• Ev eşyası: yüzde 1,67
• Eğitim: yüzde 1,52
• Ulaştırma: yüzde 0,45

Alkollü içecekler ve tütün grubunda ise ekim ayında herhangi bir fiyat değişimi görülmedi. İTO, giyimdeki sert artışta sezon değişiminin, gıdadaki yükselişte ise mevsim geçişinin belirleyici olduğunu açıkladı.

Toptan fiyatlarda artış yüzde 1,20

Toptan fiyat hareketlerini gösteren Toptan Eşya Fiyatları İndeksi de ekim ayında yüzde 1,20 yükseldi. Eylül ayında bu oran yüzde 1,96 olmuştu. Toptan fiyatlarda yıllık artış yüzde 25,51, yıllık ortalama artış ise yüzde 23,28 olarak kaydedildi. Aylık bazda en yüksek artış yüzde 3,44 ile kimyevi maddelerde görülürken, onu yüzde 2,31 ile işlenmemiş maddeler ve yüzde 1,34 ile inşaat malzemeleri izledi. Gıda maddelerinde toptan fiyatlar yüzde 1, yakacak ve enerji maddelerinde ise yüzde 0,53 arttı.

Beklentilerin üzerinde bir öncü sinyal

İstanbul verisi, ekonomistlerin Türkiye geneli için ekim ayı beklentisinin üzerinde kaldı. Merkez Bankası'nın Piyasa Katılımcıları Anketi'nde ekim enflasyonu beklentisi yüzde 2,11, AA Finans anketinde ise yüzde 2,20 olarak öngörülmüştü. İTO verisi her zaman TÜİK rakamıyla birebir örtüşmese de, ekonomistler tarafından ülke geneline dair önemli bir ipucu olarak takip ediliyor. Özellikle giyim gibi mevsimsel kalemlerdeki sert artışın, TÜİK verisinde de yukarı yönlü baskı oluşturup oluşturmayacağı merak konusu.

İTO verisi neden önemli?

İstanbul Ticaret Odası'nın endeksi, Türkiye'nin en kalabalık şehrindeki perakende fiyat hareketlerini her ayın ilk gününde ortaya koyduğu için TÜİK verisinden önce açıklanan en kapsamlı öncü göstergelerden biri kabul ediliyor. İstanbul, ülke nüfusunun yaklaşık beşte birine ev sahipliği yapıyor ve tüketim harcamalarında da büyük bir paya sahip. Bu yüzden piyasalar, İTO verisinin yönünü TÜİK açıklaması öncesinde fiyatlamaya başlıyor. Ancak iki endeksin baz yılı, ürün sepeti ve ağırlıkları farklı olduğu için aylık oranlar arasında zaman zaman belirgin farklar oluşabiliyor.

Emekli ve memur zammına etkisi

Ekim enflasyonu, SSK ve Bağ-Kur emeklileri ile memurların ocak ayındaki zammını belirleyecek altı aylık dönemin dördüncü verisi. Temmuz, ağustos ve eylül aylarında biriken enflasyon yüzde 5,57 olarak kesinleşmişti. Ekonomistlerin beklentilerine dayanan hesaplamalar, emekli zammının yüzde 10'un, memur zammının ise yüzde 8'in biraz üzerinde oluşabileceğine işaret ediyor. Yarın açıklanacak ekim verisinin beklentilerin üzerinde gelmesi halinde, ocak zamlarına ilişkin hesaplar da yukarı yönlü güncellenecek.

Kira artışı da yarın belli oluyor

TÜİK'in açıklayacağı veriyle birlikte kasım ayında sözleşmesi yenilenecek kiracılar için uygulanacak azami kira artış oranı da netleşecek. Konut kiralarında artış oranı, son 12 aylık TÜFE ortalamasına göre belirleniyor. Ev sahipleri ve kiracılar, yeni oranı yarın sabah saat 10.00'dan itibaren öğrenebilecek. Ekonomistler, ekim ayında giyim ve gıdadaki yükselişin hanelerin bütçesini zorladığını, kış aylarıyla birlikte ısınma giderlerinin de bu baskıyı artıracağını hatırlatıyor.