Hesabınızdan Para Çekenlere Yapay Zekâ Kalkanı! Dolandırıcılığa Yeni Merkez

Telefonla aranıp "hesabınız tehlikede" denilerek parası çekilenler, sahte kampanya linkine tıklayıp kart bilgisini kaptıranlar, kiralık hesaplarla dolandırılanlar... Siber dolandırıcılık son yıllarda milyonlarca vatandaşın birikimini tehdit eden en yaygın suç türlerinden biri haline geldi. Devlet bu kez yeni bir yapılanmayla karşılık vermeye hazırlanıyor: İçişleri Bakanlığı bünyesinde Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi kuruluyor. Merkezin, yapay zekâ destekli DOLUNAY Projesi ile şüpheli para hareketlerini anlık olarak tespit etmesi hedefleniyor.

İki bakan bir araya geldi

Adalet Bakanı Akın Gürlek ile İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, DOLUNAY Projesi kapsamında dolandırıcılıkla mücadelede atılacak adımları görüştü. Toplantıda Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi'nin kurulmasına yönelik hazırlıklar, mevzuat çalışmaları ve iki bakanlık arasındaki iş birliği ele alındı. Bakan Gürlek, "Siber dolandırıcılarla devletimizin bütün imkânlarıyla mücadele edeceğiz" dedi.

Para hesaptan hesaba kaçmadan durdurulacak

Gürlek, siber dolandırıcılıkla mücadelede şüphelilerin yakalanması kadar suçtan elde edilen kazançların izinin sürülmesinin ve mağdurların haklarının korunmasının da büyük önem taşıdığını vurguladı. Dolandırıcılıkla elde edilen paranın kısa sürede farklı banka hesaplarına, dijital cüzdanlara ve kripto varlıklara aktarılmasının mağduriyetin giderilmesini zorlaştırdığını belirten Gürlek, şöyle konuştu: "DOLUNAY Projesi ile yapay zekâ destekli analizler sayesinde, şüpheli para hareketlerinin anlık olarak tespit edilmesini, hukuki süreçler çerçevesinde bu hareketlere hızla müdahale edilmesini ve suç gelirlerinin farklı hesaplara aktarılmasının önlenmesini hedefliyoruz."

Savcılık, emniyet, MASAK ve bankalar tek merkezde

Kurulacak merkezle Cumhuriyet başsavcılıkları, Emniyet ve Jandarma teşkilatları, MASAK ve bankacılık sistemi arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi planlanıyor. Böylece suç gelirlerinin takibi ve gerekli adli tedbirlerin uygulanması hızlanacak. Bugün mağdurların en büyük sorunu, paranın ilk aktarıldığı hesaptan dakikalar içinde başka hesaplara dağıtılması ve izinin kaybolması. Merkezin bu süreci kısaltması, paranın henüz el değiştirmeden dondurulabilmesi açısından kritik görülüyor.

Dolandırıldığınızı fark ederseniz ne yapmalısınız?

Uzmanlar, dolandırıcılık durumunda zamanın en önemli faktör olduğunu vurguluyor. Atılması gereken ilk adımlar şöyle sıralanıyor:

• Vakit kaybetmeden bankanızın müşteri hizmetlerini arayın, kartınızı ve internet bankacılığınızı kapattırın, yapılan işlemi bildirin.
• Paranın gönderildiği hesap bilgilerini, dekontları, mesaj ve arama kayıtlarını saklayın; ekran görüntüsü alın.
• En yakın emniyet birimine, jandarmaya ya da Cumhuriyet başsavcılığına başvurarak suç duyurusunda bulunun.
• Şifrelerinizi değiştirin, telefonunuza yüklenen bilinmeyen uygulamaları kaldırın.

Dolandırıcıların en sık kullandığı yöntemler

• Kendini polis, savcı, banka görevlisi ya da kurum yetkilisi olarak tanıtıp "hesabınız tehlikede" diyerek para aktarılmasını istemek,
• SMS veya sosyal medya üzerinden sahte kampanya, kargo ya da ödeme linki göndermek,
• "Hesabına para gelecek, bana gönder" diyerek kiralık hesap ağı kurmak,
• Gerçek dışı indirim vaatleriyle sahte alışveriş siteleri açmak,
• Yüksek kazanç vaadiyle sahte yatırım ve kripto platformlarına yönlendirmek.

Unutulmaması gereken temel kural şu: Hiçbir resmi kurum ya da banka, telefonda şifre, kart bilgisi veya doğrulama kodu istemez; "güvenli hesaba para aktarın" talebinde bulunmaz. Kendi hesabını başkasının para transferi için kullandıran kişiler de suça ortak olma riskiyle karşı karşıya kalıyor.

Yaşlılar ve emekliler en çok hedef alınan grup

Dolandırıcıların hedef listesinin başında genellikle emekliler ve ileri yaştaki vatandaşlar bulunuyor. Maaş günlerinde ya da promosyon dönemlerinde "bankadan arıyoruz, promosyonunuzu hesabınıza aktaracağız" diyerek kart bilgisi ya da doğrulama kodu isteyen aramalar sıkça yaşanıyor. Aile büyüklerine bu yöntemleri anlatmak, telefonda kimseye kod ya da şifre verilmemesi gerektiğini hatırlatmak ve şüpheli bir aramada telefonu kapatıp bankanın resmi numarasının bizzat aranmasını öğütlemek, en etkili korunma yolları arasında gösteriliyor. Ödeme yapmadan önce birkaç dakika durup düşünmek ve bir yakına danışmak da çoğu zaman büyük kayıpları önleyebiliyor.

Merkez ne zaman kurulacak?

Merkezin kuruluşuna ilişkin mevzuat çalışmalarının sürdüğü açıklandı; kesin tarih henüz duyurulmadı. Bakan Gürlek, "Tıpkı sokaklarımızda suç örgütlerine karşı yürüttüğümüz mücadelede olduğu gibi, siber dünyada da dolandırıcılık şebekelerine göz açtırmayacağız" dedi.