Emekli Zammında 2023 Formülü Geri mi Geliyor? Uzman İsim 2 Senaryoyu Açıkladı

SSK, Bağ-Kur ve memur emeklilerinin gözü ocak ayında yapılacak zamda. Hükümetin emeklilere yönelik yıl sonu düzenlemesi sinyali vermesinin ardından, iyileştirmenin hangi yöntemle yapılacağına dair senaryolar konuşulmaya devam ediyor. Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş, katıldığı bir televizyon programında Ocak 2027 için masada olabilecek iki ana formülü değerlendirdi. Karakaş'a göre en güçlü ihtimal, 2023 yılında uygulanan formülün yeniden hayata geçirilmesi.

2023'te ne olmuştu?

Ocak 2023'te emeklilerin yasal zam oranı, altı aylık enflasyon farkına göre belirlenmişti. Ancak hükümet bu oranı yeterli bulmayarak önce yüzde 25'e, ardından yüzde 30'a yükseltmişti. Böylece emeklilere enflasyon farkının üzerine bir refah payı eklenmiş oldu. Karakaş, "2027 Ocak ayına geldiğimiz zaman 2023 yılı Ocak formülünün uygulanacağını söyleyebilirim" ifadelerini kullandı.

Birinci senaryo: Enflasyon farkı artı refah payı

Karakaş'ın öngörüsüne göre SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yasal zam oranı yüzde 10 civarında, memur ve memur emeklilerinin zam oranı ise yüzde 8 civarında olabilir. Bu oranların üzerine refah payı eklenmesi, 2023'teki uygulamaya en çok benzeyen senaryo olarak öne çıkıyor. Refah payının oranı, bütçe imkanlarına ve yasal düzenlemenin içeriğine göre belirlenecek.

Bu senaryonun avantajı, yüzdesel bir artış olduğu için tüm emeklilerin aylığına orantılı şekilde yansıması. Dezavantajı ise yüksek aylık alan emeklilerin daha fazla, düşük aylık alanların ise daha az lira bazında artış alması. Bu nedenle bazı uzmanlar, refah payının en düşük aylık alanlara daha yüksek oranda verilmesi gerektiğini savunuyor.

İkinci senaryo: Herkese aynı tutarda seyyanen artış

Karakaş'ın dile getirdiği ikinci senaryo, tüm emeklilerin aylıklarına belirli bir tutarda seyyanen artış yapılması. Karakaş, geçmişte uygulanan 1.000 liralık taban aylık artışını örnek göstererek benzer bir düzenlemenin Ocak 2027'de de gündeme gelebileceğini ifade etti. Seyyanen artış, aynı tutarın herkese eklenmesi anlamına geldiği için düşük aylık alan emeklilere oransal olarak daha büyük katkı sağlıyor.

"50 bin liranın altında aylık kalmaz" çıkışı

Emeklilere yönelik seyyanen zam taleplerine de değinen Karakaş, emeklilere 25 bin 153 liralık seyyanen artış yapılması gerektiğini savundu. Karakaş, "25.153 TL'yi verdiğiniz zaman emekliye 50.000 TL'nin altında bir maaş kalmaz" dedi. Bu rakam, Karakaş'ın kişisel değerlendirmesi niteliğinde; hükümet tarafından açıklanmış bir tutar değil.

Hükümet cephesinde son durum

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2027 bütçesinde emeklilerin durumunu iyileştirecek mali imkanları oluşturduklarını ve gerekli yasal düzenlemenin yıl sonuna kadar Meclis'in takdiriyle hayata geçirilmesini umduklarını açıklamıştı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da en düşük emekli aylığına yönelik yeni bir model üzerinde çalışıldığını, farklı alternatiflerin değerlendirildiğini ancak çalışmanın henüz tamamlanmadığını belirtmişti. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan ise müjdenin Cumhurbaşkanı tarafından duyurulacağını söylemişti.

Bütçede kaynak ayrıldı

2027 bütçe tahminlerine göre emekli aylığı ödemelerinin milli gelire oranı yüzde 6,1'den yüzde 6,5'e çıkıyor. Hesaplamaya göre bu artış, emekli aylıklarına ilave iyileştirme için yaklaşık 450 milyar liralık bir alan açıldığı şeklinde yorumlanıyor. SGK'nın emekli aylığı ödemelerinin de 2027'de yüzde 38 artışla 7,2 trilyon liraya çıkması öngörülüyor.

Hangi senaryo kime yarar?

Yüzdesel refah payı, yüksek aylık alan emekliler için daha fazla lira bazında artış anlamına gelirken, seyyanen artış düşük aylık alan emeklilerin lehine işliyor. Örneğin 20 bin lira aylık alan bir emekliye yapılacak 3 bin liralık seyyanen artış yüzde 15'lik bir iyileştirmeye denk gelirken, aynı tutar 40 bin lira alan bir emekli için yüzde 7,5'te kalıyor. Bu nedenle formül tercihinin, emeklilerin büyük çoğunluğunun en düşük aylık seviyesine yakın aylık aldığı gerçeği dikkate alınarak yapılması gerektiği vurgulanıyor.

Emekliler ne zaman netlik kazanacak?

Ocak zammının enflasyon farkı kısmı, TÜİK'in ocak başında açıklayacağı aralık enflasyon verisiyle kesinleşecek. Refah payı ya da seyyanen artış gibi ilave iyileştirmenin hangi formülle yapılacağı ise Meclis'e sunulacak yasal düzenlemeyle belli olacak. Uzmanlar, emeklilerin bu süreçte sosyal medyada dolaşan kesinleşmiş rakam iddialarına itibar etmemesini, resmi açıklamaları beklemesini öneriyor.