BES'te Yeni Dönem! Birikim Bedelli Askerlik ve Hac İçin Kullanılabilecek

Bireysel Emeklilik Sistemi'nde (BES) birikimi olan milyonlarca kişiyi ilgilendiren yeni bir düzenleme yolda. Cumhurbaşkanlığı'nın 2027 Yılı Programı'na göre, şu anda yalnızca konut alımı, evlilik ve afet durumlarında kullanılabilen kısmi ödeme hakkına bedelli askerlik ve hac ibadeti de eklenecek. Yani katılımcılar bu iki ihtiyaç için birikimlerinin bir bölümünü sistemden çıkmadan çekebilecek. Düzenlemeye ilişkin mevzuat değişikliğinin tamamlanarak yürürlüğe konulması hedefleniyor.

Programda BES ve Otomatik Katılım Sistemi'ne (OKS) yönelik başka önemli hedefler de yer aldı. Kesintilerin azaltılmasından emeklilikte düzenli gelir modeline kadar pek çok başlıkta değişiklik planlanıyor.

Kısmi ödeme nedir?

Normalde BES'ten birikim çekmek isteyen katılımcı sistemden ayrılmak zorunda kalıyor. Bu durumda devlet katkısının hak kazanılmayan kısmı kesiliyor ve getiri üzerinden stopaj uygulanıyor. Kısmi ödeme uygulaması ise bu kuralın istisnası. Katılımcı, belirli ihtiyaç durumlarında birikiminin bir kısmını sözleşmesini sonlandırmadan kullanabiliyor ve sistemde kalmaya devam ediyor.

Mevcut uygulamada bu hak yalnızca evlilik, konut alımı ve doğal afet durumlarıyla sınırlıydı. Yeni düzenlemeyle listeye bedelli askerlik ve hac da eklenecek. Böylece bedelli askerlik ücretini ödemekte zorlanan gençler ya da hac ibadetini yerine getirmek isteyen katılımcılar, yıllardır biriktirdikleri parayı sistemden ayrılmadan değerlendirme imkânı bulacak.

Bedelli askerlik yapacaklar için ne anlama geliyor?

Bedelli askerlik ücreti her yıl iki kez memur maaş katsayısındaki artışa göre güncelleniyor ve yüklü bir tutar olarak yükümlülerin bütçesini zorluyor. Pek çok genç bu parayı kredi çekerek ya da aile desteğiyle denkleştiriyor. Yeni düzenleme yürürlüğe girdiğinde, BES hesabında birikimi bulunan yükümlüler bu ödemenin bir kısmını kendi birikimlerinden karşılayabilecek. Üstelik sistemden çıkmadıkları için birikimlerinin geri kalanı yatırım fonlarında değerlendirilmeye devam edecek.

Hac için birikim kullanılabilecek

Hac ibadeti için ödenen ücretler de son yıllarda döviz kuruna bağlı olarak ciddi şekilde arttı. Hac kurasında ismi çıkan ve ödeme yapması gereken vatandaşlar, düzenlemeyle birlikte BES birikimlerinin bir kısmını bu amaçla kullanabilecek. Özellikle uzun yıllar BES'e düzenli katkı yapmış orta yaş ve üzeri katılımcılar için bu önemli bir kolaylık olacak.

Kesintiler azalacak, fon seçenekleri artacak

2027 Programı yalnızca kısmi ödeme kapsamının genişletilmesiyle sınırlı değil. Katılımcıların birikimlerinden yapılan kesintilerin sadeleştirilmesi ve azaltılması için mevzuat güncellenecek; yapının daha şeffaf ve anlaşılır hale getirilmesi hedefleniyor. OKS tarafında ise çalışanların farklı risk algılarına ve yatırım tercihlerine uygun olarak fon çeşitliliği artırılacak.

Emeklilik dönemine yönelik ödeme modelinde de değişiklik planlanıyor. Sistemden emekli olmaya hak kazanan katılımcıların birikimlerini tek seferde çekmeleri yerine programlı geri ödeme veya yıllık gelir sigortası yoluyla düzenli gelir elde etmeleri özendirilecek. Böylece birikimlerin uzun vadeye yayılarak kalıcı bir gelir güvencesine dönüşmesi amaçlanıyor.

Rakamlarla BES ve OKS

Yıllık Program'da paylaşılan 30 Eylül 2026 tarihli verilere göre BES'teki katılımcı sayısı 10,4 milyon kişiye ulaştı. BES'in fon büyüklüğü 2 trilyon 397,7 milyar lira olarak kayda geçti. Sistemden emekli olan katılımcı sayısı 510 bin 846 kişiyi buldu. Otomatik Katılım Sistemi kapsamındaki çalışan sayısı 7,9 milyon kişi olurken OKS'nin fon büyüklüğü 161,9 milyar lira oldu. Böylece iki sistemin toplam fon büyüklüğü 2 trilyon 559,6 milyar lirayı aştı.

Ne zaman yürürlüğe girecek?

Bedelli askerlik ve hac için kısmi ödeme hakkının hangi tarihte uygulanmaya başlayacağı henüz açıklanmadı. Programda düzenlemenin mevzuat değişikliğinin tamamlanmasıyla yürürlüğe konulacağı belirtiliyor. Kısmi ödemede çekilebilecek oran, belge şartları ve başvuru yöntemi gibi ayrıntıların da çıkarılacak ikincil düzenlemeyle netleşmesi bekleniyor. Katılımcıların, düzenleme yürürlüğe girene kadar birikimlerini sistemden çıkarmak yerine gelişmeleri takip etmesi, aksi halde devlet katkısı kaybı yaşayabilecekleri hatırlatılıyor.