Kasım İndirimlerinde Sahte Etikete 39,9 Milyon TL Ceza! Bakanlık Takipte

Kasım ayıyla birlikte mağazalarda ve internet sitelerinde "Efsane Kasım", "Kara Cuma" gibi adlarla indirim kampanyaları başlıyor. Ticaret Bakanlığı ise bu dönem öncesinde sıkı denetim mesajı verdi. Bakanlık, Kasım ayı indirimlerinde yanıltıcı reklam yapan işletmelere 99 bin 339 liradan 39 milyon 916 bin 524 liraya kadar idari para cezası uygulanabileceğini açıkladı. Televizyon, internet, sosyal medya ve mağaza içi ilanlar dahil tüm mecralar takip ediliyor; incelemeler hem Bakanlığın kendi başlattığı denetimlerle hem de tüketici şikâyetleri üzerine yürütülüyor.

Denetimde neye bakılıyor?

Bakanlık açıklamasına göre denetimlerin amacı tüketicinin ekonomik çıkarlarını korumak, aldatıcı reklamların önüne geçmek ve piyasada adil rekabeti sağlamak. Kampanyalarda indirim oranının gerçeği yansıtıp yansıtmadığı, kampanya koşullarının açıkça yazılıp yazılmadığı ve istisnaların gizlenip gizlenmediği inceleniyor. Denetimler Bakanlık bünyesindeki Reklam Kurulu tarafından yapılıyor. Kurul, mevzuata aykırı bulduğu reklamlar için para cezasının yanı sıra reklamı durdurma kararı da verebiliyor.

İndirimde "10 gün kuralı"

Denetimlerin dayanağı, 1 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği değişikliği. Yeni kurala göre mal satışında indirim öncesi fiyat olarak, indirimin başladığı tarihten önceki 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat gösterilmek zorunda. Daha önce bu süre 30 gündü. Böylece kampanyadan kısa süre önce fiyatı yükseltip ardından "indirim" ilan etme uygulamasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Meyve, sebze gibi çabuk bozulan ürünlerde ve hizmet sektöründe ise indirimden bir önceki fiyat referans alınabiliyor.

Yasak olan indirim uygulamaları

• Gerçekte olmayan bir indirimin reklamını yapmak,
• İndirim öncesi fiyatı son 10 günün en düşük fiyatına göre belirlememek,
• Kampanyanın başlangıç ve bitiş tarihlerini reklamda belirtmemek,
• "%70 + %10 + %5" gibi oranları yan yana yazarak nihai indirimi olduğundan yüksek göstermek,
• Reklamdaki ana vaat ile dipnottaki istisnalar arasında çelişki bulunması,
• Tüketicinin kararını etkileyecek koşulları gizlemek ya da zor bulunur şekilde yazmak.

Bakanlığın verdiği örneğe göre "%70 + %10 + %5" şeklindeki bir kampanyada toplam indirim yüzde 85 değil, yaklaşık yüzde 74,4. Çünkü her indirim, bir önceki indirimden sonra kalan fiyat üzerinden uygulanıyor. Sadakat programları ve "şu kadar alışverişe şu ürün indirimli" gibi koşullu satışlar da artık indirimli satış reklamı kurallarına tabi.

9 ayda 249 milyon liralık ceza

Cezanın miktarı, reklamın yayımlandığı mecraya ve ihlalin niteliğine göre belirleniyor. Ulusal televizyon ve internet gibi geniş kitleye ulaşan mecralarda üst sınıra yakın cezalar gündeme gelebilirken yerel mecralarda alt sınırlar uygulanıyor. Bakanlığın verilerine göre 2026'nın ilk dokuz ayında 33 binin üzerinde başvuru değerlendirildi; aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulamalar için toplam 249 milyon lirayı aşan idari para cezası kararı alındı.

Tüketiciler nelere dikkat etmeli?

Bakanlık, yalnızca indirim vaadine bakarak karar verilmemesini öneriyor. Ürünün farklı satıcılardaki fiyatlarını karşılaştırmak ve indirim öncesi fiyat geçmişini kontrol etmek, indirimin gerçek olup olmadığını anlamanın en kolay yolu. Sosyal medya bağlantılarıyla ulaşılan sitelerde SSL sertifikası ve 3D Secure gibi güvenlik unsurlarının bulunup bulunmadığına bakılmalı. Kampanyanın istisna ve sınırlamaları okunmalı, ödeme adımında eklenen hizmet ve kargo ücretleri incelenmeli. Kullanıcıyı istemediği işlemlere yönlendiren aldatıcı arayüz tasarımlarına karşı da dikkatli olmak gerekiyor. Kart bilgileri yalnızca güvenilir platformlarda paylaşılmalı, gerçekçi olmayan indirim vaatlerine ve şüpheli bağlantılara karşı temkinli olunmalı.

Şikâyet nasıl yapılır?

Yanıltıcı indirim reklamıyla karşılaşan tüketiciler, şikâyetlerini doğrudan Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu'na iletebiliyor. Başvuru yöntemi Bakanlığın internet sitesindeki tüketici bölümünde yer alıyor. Şikâyete reklamın yayımlandığı mecranın, tarihinin ve mümkünse ekran görüntüsünün eklenmesi incelemeyi hızlandırıyor. Bakanlık, Kasım ayı boyunca mecra ayrımı yapmadan reklamları izleyeceğini ve tespit edilen ihlallere yaptırım uygulayacağını duyurdu.